Gianni Rodari’den masallar

Çok seyahat eden bir baba, her gece yatmadan önce kızına masal anlatmak için söz verirse ne olur? Masalları telefonda anlatır. Telefonda anlatılan masallar nasıl olur peki? Kısa.

Evet, kısa kısa 70 masal var Gianni Rodari’nin Telefonda Masallar kitabında. Sadece eğlencelik olan da var, ciddi kafa yormanız gerekeni de. Kesin olan; bir çoğunun gerçekten çok güzel olduğu. Üstelik dönüp dönüp okuyacağınız, istediğiniz zaman, istediğiniz yerinden başlayacağınız hikayeler bunlar. Bazı kahramanlar, farklı masallarda yeniden çıkabiliyor karşınıza şaşırmayın: Büyük seyyah, meşhur kaşif Giovannino Perdigiorno gibi. Perdigiorno’nun gezdiği kentlerin çok şaşırtıcı olduğunu da eklemeliyim hemen. Aslına bakarsanız Rodari’nin tüm kahramanları, tüm masalları için ‘şaşırtıcı’ denebilir rahatlıkla. Neden mi?

Sınırsız bir hayal gücü var bir kere. Yok, yok. Öyle böyle değil. Bütün çocuklarla rahatlıkla yarışabilir hayal kurmak, uyduruk hikayeler anlatmak konusunda. Sonra çok komik. Hayvanları çok seviyor. Galiba iyi de anlıyor onları. Dünyayı da çok seviyor ama uzayı, başka gezegenleri de merak ediyor. Bir de Gagarin’i çok seviyor galiba. Hani şu 1961 yılında uzaya çıkan ve dünyanın çevresini turlayan ilk insan olan Rus kozmonotu.

Dondurmadan saraylar, tepesiz ülkeler, kaçan burunlar, uyduruk numaralar, eski atasözleri, ölmesi gereken krallar, hiçbir yere çıkmayan yollar, kristal Giacomo, yaşlı Ada teyze, her zaman düşen Alice Cascherina, masalları şaşıran dede, hepsi ama hepsi çok etkileyici/komik/şaşırtıcı.

rodariBir yetişkin olarak, okurken sürekli başka alt metinler okuyorum ben Rodari’nin masallarında. Hüznü sonuna kadar hissediyorum mesela kuşları tarlalardan uzak tutmak için korkuluk olmak zorunda kalan Gonario’nun hikayesinde. Oysa bu durum hayli ilginç geliyor oğluma. O da eğlenmiyor ama kesinlikle sıradışı olan o müthiş yaratıcılık merakını uyandırıyor. “Üzücü değil mi” diye sorduğumda, rahatlıkla “hayır” diyebiliyor o nedenle.

Çanlardan yapılan bombalar patlamayı bir yana bırakıp müzikal sesler çıkarınca savaşmaktan vazgeçip dans etmeye başlayan askerlerin hikayesi bana da oğluma da çok eğlenceli geliyor. Ama ben ‘savaş değil barış’ mesajını bu kadar incelikli, oyunlu verebildiği için şaşarken oğlum bombaların seslerinde eğlenmeyi sürdürüyor.

Telefonda Masallar’ı tekrar tekrar okudukça Rodari’ye olan ilgim de artıyor. Telefonda Masallar’ın yanına Alis Masallarda ekleniyor. Araştırıyorum ve kitaplarıyla yeni yeni tanışmaya başladığımız Gianni Rodari ’nin dünyada oldukça tanınan bir yazar olduğunu öğreniyorum. Kısa öğretmenlik serüveninin ardından, II. Dünya Savaşı’na katılıyor ve savaş sonrası Komünist Parti’ye üye olarak partinin dergisinde gazeteciliğe başlıyor. Bir yandan da çocuk kitapları yazıyor. İlk kitabı Çocuklar İçin Şiirler ve Soğan Oğlan 1951 yılında yayımlanıyor. (Bu arada Soğan Oğlan da Türkçe çevirisini bulabileceğiniz üçüncü kitap.) Yine partinin çocuklar için çıkardığı derginin editörlüğünü de yapmaya başlıyor. Evleniyor, bir kızı oluyor ve çocuklar için projelerde yer almaya ve yazmaya devam ediyor. 1970 yılında Hans Christian Andersen Ödülü’ne değer görülüyor. Kitapları farklı dillerdeki çocuklarla buluşuyor. 1980 yılında çocuklar için nefis masallar, hikayeler bırakarak göçüyor dünyadan.

Rodari’nin yarattığı dünyalar gerçekten sıradışı, ama o kadar olağan bir dille anlatıyor, o kadar sıcacık ki hikayeleri ‘bütün bunlar gayet olabilir’ hissiyatı yaratıyor. Müthiş eğlenceli ayrıca. Bir hikaye bu kadar rahat sarmalayabilir ve hemencecik o eğlenceli dünyasına çekebilir sizi ancak. Üstelik açtığı pencereler umutla dolduruyor insanın içini. “Bu dünyaya gelen her çocuk, dünyanın içindeki her şeyin sahibidir, tek kuruş bile ödememelidir, sadece kollarını sıvamalı, ellerini uzatmalı ve onu almalıdır,” diyen Gianni Rodari’nin yarattığı masalları sevmemek mümkün değil. O nedenle yayınevlerinden daha çok Rodari çevirileri bekliyoruz!

Son son: Telefonda Masallar’ın resimleri Frencesco Altan’a ait. Altan’ın çizimleri Rodari’nin yarattığı dünyalarla o kadar güzel örtüşmüş ki, keşke orijinalinde olduğu gibi renkli olabilseydi Türkçe baskıda da diye düşünmeden edemiyor insan. İtalya’da Rodari’nin diğer kitaplarında da Frencesco Altan’ın resimleri var ki nedeni belli. Öte yandan Alis Masallarda’nın genç çizeri Anna Laura Cantone’nin kitaba katkısının koskocaman olduğunu söylemeden de geçemeyeceğim.

Reklamlar

Gianni Rodari’den masallar” üzerine 4 yorum

  1. Raife’ciiimm…nasıl bayılıyorum yazdıklarını okumaya..seni yanaklarından sıcccacık öpüyorum tebrikler ediyorum…bu arada biz tüm bu kitapları istediğimiz kitapçıda bulabiliyormuyuz..

    • ne güzel bir iltifat bu; yazma isteğim kabardı valla yine:) kitapları her kitapçıda bulabilirsin rahatlıkla; telefonda masallar alkım’dan çıkmıştı. soğan çocuk can’dan, diğeri de marsık’tan…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s